ESG Derecelendirme Ajansları ve Yeni Küresel Düzenlemeler
- Celal Hakan Canbaz

- 15 Kas 2023
- 2 dakikada okunur

Günümüzde, ESG (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) derecelendirme ajanslarına yönelik küresel bir düzenleme hareketi hız kazanmaktadır. Financial Times'ın geçen hafta yayımladığı habere göre, Birleşik Krallık Hükümeti, 2024 yılında bu alanda yeni düzenlemeler getirme kararı almıştır. Bu önemli adım, 2023 Haziran'ında gerçekleşen 3 aylık bir danışmanlık sürecinin ardından gelmektedir. Bu gelişme, küresel ölçekte bir eğilimi yansıtmaktadır: "Derecelendirenleri Derecelendirme."
İngiltere Sürdürülebilirlik Enstitüsü tarafından yapılan bir anket, yatırımcıların ve şirketlerin çoğunluğunun ESG derecelendirmelerinin sürdürülebilirlik performansını doğru bir şekilde yansıtmadığına inandığını ve metodolojilerin yeterince şeffaf olmadığını düşündüğünü ortaya koymuştur. Bu endişeler ışığında, Birleşik Krallık, Finansal İdare Otoritesi'nin (FCA) yetki alanını genişleterek ESG derecelendirme ajanslarını düzenlemeyi planlamaktadır. FCA, bu yılın başlarında ESG veri ve derecelendirme sağlayıcıları için bir gönüllü davranış kuralları taslağı yayımlamıştı. Ayrıca, AB Komisyonu'nun bu yıl içinde önerdiği ESG derecelendirme ajanslarına yönelik düzenlemeleri yansıtması beklenen bir düzenleme süreci de başlamış durumdadır(1).

Öte yandan, halka açık şirketlerin ESG performanslarını değerlendirdiği dönemin sonuna gelindiği ve birçok ESG derecelendirme ajansının bu değerlendirmelerini güncellediği görülmektedir. Piyasada birçok ESG derecelendirme ajansı bulunmakta ve bunlar şirketleri farklı kriterlere göre puanlandırmaktadır. Bu durum, ESG derecelendirme ajanslarının çeşitliliğini ve değerlendirme metodolojilerindeki farklılıkları vurgulamaktadır (2).
Bu durum, Birleşik Krallık Hükümeti'nin ESG derecelendirme ajanslarını düzenleme kararını güçlendirmektedir. Habere göre, ESG derecelendirme ajanslarının çevresel, sosyal ve yönetişim performansını değerlendiren kuruluşları düzenlemek amacıyla formal önerilerin, Ocak 2024'te açıklanması planlanmaktadır. Bu adım, sürdürülebilir yatırımlar üzerinde geniş bir etkisi olan ve şu ana kadar genellikle düzenlemeye tabi olmayan bir sektöre düzen getirme çabalarının bir parçasıdır. Aynı zamanda, AB Komisyonu'nun bu alandaki benzer düzenleme önerilerinin bir yansıması olarak değerlendirilmektedir (3).

Bu noktada; ESG derecelendirme endüstrisinin mevcut durumunu değerlendiren "Rate the Raters" raporunu incelemekte de fayda vardır. Raporda, ESG derecelendirme ajanslarının, sürdürülebilir yatırımların önemli bir parçası haline gelmiş olsa da, genel memnuniyetsizlik ve derecelendirmelerin nasıl çalıştığı konusundaki kafa karışıklığının arttığı belirtilmektedir. Anket sonuçları, şirketlerin ve yatırımcıların aktif bir yaklaşım benimseyen ESG derecelendirme ajanslarını tercih ettiğini göstermektedir. Ancak, genel olarak, Birleşik Krallıkta ESG derecelendirmelerine duyulan güvenin sınırlı olduğu ortaya çıkmaktadır (3).
Ayrıca, "Rate the Raters" ın 2023 raporuna göre, ESG derecelendirme ajanslarının geleceği belirsizdir. Yatırımcı ve şirketlerin ESG derecelendirme ajanslarının hizmetlerine duyduğu memnuniyetsizlik ve karmaşa artarken, bu ajansların gelecekteki rolü belirsizliğini korumaktadır. Bu rapor, ESG derecelendirme alanındaki evrimin devam ettiğini ve bu alandaki pek çok zorluğa rağmen yatırımcılar ve şirketler için önemini koruduğunu göstermektedir.
Bu bilgiler ışığında, ESG derecelendirme ajanslarının düzenlenmesi ve küresel düzeyde bir standart oluşturulması, sürdürülebilir yatırımların geleceğini şekillendirecek önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. Finansal piyasalarda ve şirketlerdeki bu evrimi takip etmek, yatırımcılar, şirketler ve düzenleyiciler için kritik bir öneme sahiptir.
1. Fisher, L., Bryan, K., UK set to unveil regulatory regime for ESG ratings industry, Erişim Adresi: https://www.ft.com/content/61a61fc5-fedd-4c01-bb24-99c1606d446d
2. The Good Lobby, The Good Lobby Tracker, Erişim Adresi: https://www.thegoodlobby.eu/initiatives/tracker/
3. ERM Sustainability Institute, Rate the Raters 2023: ESG Ratings at a Crossroads, Erişim Adresi: https://www.sustainability.com/thinking/rate-the-raters-2023/



